Thảo luận về Multiboot
Chào các bạn.
Sau một thời gian tham gia thảo luận tại topic multiboot của bạn niemtin007 cũng như một số topic khác mình thấy một số vấn đề có thể mang ra thảo luận để mọi người có cái nhìn đúng hơn và nhân tiện mình cũng có một vài công cụ nhỏ hỗ trợ các bạn trong việc sử dụng multiboot.
Trước khi bắt đầu mình xin có một vài lưu ý nhỏ:
- Mong các bạn để lại những comments giá trị cho topic. Mình không mong topic được lên top nhiều, không mong những comments mang tính up bài. Mình mong topic nó càng gói gọn càng tốt nhưng chứa đựng các comments góp ý đắt giá của các bạn. Mình rất hi vọng topic này có thể là nơi ghé thăm của các bạn bắt đầu vọc vạch các vấn đề liên quan multiboot. Mong các bạn tránh những comments như "đánh dấu khi cần" hay "tks chủ thớt" ...
- Giữ thái độ lịch sự, nghiêm túc. Mọi ý kiến góp ý bổ sung và/hoặc tranh luận trái chiều mình đều rất trân trọng. Tuy nhiên ở mặt ngược lại mình rất mong các bạn giữ đúng thái độ của một thành viên trên mạng xã hội nói chung và member Vn-Zoom nói riêng: tranh luận lịch sự, đúng trọng tâm, không văng tục, chửi thề hay xỉa xói.
- Giữ nguyên credit khi trích dẫn bài viết sang forum khác. Nếu có thông tin nào các bạn cảm thấy chưa đúng, sai lệch hoặc ngược lại thấy hữu ích mà các bạn cần quote để thảo luận ở một forum ngoài Vn-Zoom thì mong các bạn giữ nguyên credits về Vn-Zoom. Mình xin nhắc lại là Vn-Zoom (không phải mình). Chính xác là mình không đòi hỏi và cũng không dám đòi hỏi các bạn credits mình bởi các kiến thức này mình đều lượm lặt ở Internet và tích lũy cho bản thân rồi chia sẻ lên đây chứ không phải là người "giữ bản quyền sáng tạo" ra chúng.
Bây giờ mình xin đi vào vấn đề chính của topic. Topic mình chia làm 4 phần:
Phần I: Một số khái niệm cơ bản về multiboot.
A. UEFI/GPT - BIOS/MBR - FATxx/NTFS
B. OS
- WinPE là gì, hiểu sơ qua về trình tự khởi động của Windows và WinPE từ đó áp dụng các tùy chỉnh cá nhân.
- Persistent Linux OS là gì và tìm hiểu về cơ chế chạy live của nó.
C. Các bootloader thường gặp. Nguồn gốc, ưu nhược điểm của từng bootloader và một vài tinh chỉnh nhỏ liên quan đến menu boot của từng bootloader.
Phần II: Một số công cụ nhỏ mà mình viết để hỗ trợ các bạn trong việc sử dụng multiboot.
- Nhóm công cụ nhỏ thêm menu boot cho Windows PE.
- Công cụ tạo file lưu data khi chạy Live các Linux OS.
- Công cụ mount/unmount phân vùng EFI cho các máy cài Windows UEFI (hoặc chạy WinPE UEFI)
- Công cụ unpack/repack file gfxmenu (file chứa hình nền và các thông số cấu hình giao diện boot của grub4dos)
- Công cụ tạo bộ cài Windows dạng xả nén. Hỗ trợ thêm nhiều bộ cài Windows xả nén trên cùng một USB.
- Công cụ tạo USB Clover boot.
Chú ý:Các tool mình viết là code file batch sau đó mình tiến hành chuyển qua .exe để có thể sử dụng trong một vài trường hợp đặc biệt (hỗ trợ command-line và run as admin) vì vậy không thể tránh khỏi việc các Antivirus nhận diện nhầm. Nếu các bạn cẩn thận có thể tự quét virus hoặc upload lên Virus total để có một sự thống kê toàn diện trước khi quyết định sử dụng nó hay không. Nếu đã tin tưởng sử dụng thì mình rất mong sẽ không nhận những comments đại loại như "chủ thớt lừa đảo" hay "file có virus, mọi người cẩn thận". Cảm ơn các bạn.
Phần III: Chia sẻ một số project nhỏ mà mình tìm hiểu được trong quá trình vọc vạch để mọi người có nhu cầu build một bộ multiboot có thể sử dụng và tùy biến.
- Boot DLC/DLCD/Hiren và các ISO multiboot tương tự khác có chứa WinPE
- Thêm menu cứu hộ vào ổ cứng (WinPE, Antivirus, Live LinuxOS)
- Tập hợp một số code boot các ISO cơ bản khi sử dụng multiboot.
Phần IV: Các kiến thức mà các bạn đóng góp cho topic, hoặc có vấn đề gì hay có thể mang ra thảo luận mình sẽ cố gắng update vào bài viết. (Dĩ nhiên là kèm credit).
Phần I: Một số khái niệm cơ bản về multiboot.
A. Disk/Partition - MBR/GPT (Paritition Table type) - BIOS/UEFI (Firmware type) - FATxx/NTFS (Filesystem type)
1. Disk/Partition
Ổ đĩa (Disk) khác với phân vùng (Partition hoặc Volume). Phân vùng là một vùng của ổ đĩa đã được format theo một định dạng nào đó. Một ổ đĩa có thể có một hoặc nhiều phân vùng. Một máy tính có thể có nhiều ổ đĩa.
Phân vùng lại có thể là primary hoặc logical. Chúng chỉ khác nhau ở việc có thể dùng để khởi động hệ điều hành hay không. Phân vùng primary có thể dùng để khởi động hệ điều hành, logical thì không thể dùng để khởi động hệ điều hành. Các bạn chú ý là "khởi động hệ điều hành" chứ không phải là "cài đặt hệ điều hành".
Một khái niệm khác là phân vùng mở rộng. Phân vùng mở rộng thực chất là một kiểu phân vùng đặc biệt, giống như một chiếc xe tải có thể dùng để chứa các phân vùng logical. Nó giúp giải quyết được việc chỉ có tối đa 4 phân vùng primary trên ổ đĩa MBR. (Các bạn xem phần dưới). Một ổ đĩa có một và chỉ một phân vùng mở rộng.
Nói đến phân vùng lại nhắc đến một vấn đề khá quan trọng trong multiboot đó là dung lượng phân vùng. Với một số BIOS (thường là trước kia nhưng có thể bây giờ vẫn tồn tại) giới hạn dung lượng phân vùng USB Boot (HDD Box) là 128GiB. Vì vậy với những ai là kỹ thuật viên hoặc các bạn vọc sỹ sử dụng HDD Box hoặc USB Boot nên chia các phân vùng với dung lượng dưới 128GiB
2. MBR và GPT
Partition Table type: Kiểu bảng phân vùng.
MBR (Master Boot Record) là 512bytes sector đầu tiên của một ổ đĩa. Trong 512 bytes sector này có 64 bytes chứa thông tin về bảng phân vùng. Và mỗi 16 bytes sử dụng cho một phân vùng, vì vậy MBR giới hạn 4 phân vùng primary hoặc 3 phân vùng primary và 1 phân vùng mở rộng. Mỗi 16 bytes sử dụng cho một phân vùng lại chứa các thông tin như: cờ active, filesystems (FATxx/NTFS ...), vị trí bắt đầu, kết thúc của phân vùng, dung lượng phân vùng. Ngoài ra kiểu bảng phân vùng MBR cũng giới hạn dung lượng của ổ đĩa là 2 TiB (giả sử 512 bytes/sector) và vì vậy kéo theo giới hạn dung lượng phân vùng là 2 TiB, là một nhược điểm lớn với nhiều người dùng trong thời buổi công nghệ bây giờ.
GPT (Guid Partition Table) ra đời thay thế cho MBR với nhiều ưu điểm vượt trội. Ưu điểm dễ thấy nhất là trong khi MBR bị giới hạn 2 TiB dung lượng phân vùng và giới hạn 4 phân vùng primary. Với bảng phân vùng kiểu GPT, tất cả các phân vùng mà bạn tạo ra đều sẽ là phân vùng primary, và có thể có đến tối đa 128 phân vùng primary. Đồng thời dung lượng ổ đĩa có thể lên đến 8 ZiB (giả sử 512 bytes/sector). Ngoài hai ưu điểm trên GPT còn có một số ưu điểm khác như có một chứa thông tin sao lưu bảng phân vùng ở cuối ổ đĩa để có thể khôi phục lại và có mã checksum để có thể xác định được bảng phân vùng bị lỗi hay không. Ngoài ra GPT sử dụng GUID (16 bytes để định kiểu phân vùng giúp tránh được việc trùng lặp ID phân vùng).
Cần chú ý một điều nữa là GPT vẫn tồn tại MBR ở sector đầu tiên của ổ đĩa, gọi là Protective MBR. Lý do cho sự tồn tại Protective MBR là tính tương thích với các công cụ ổ đĩa cũ không có khả năng "hiểu" GPT như Fdisk (MS DOS) và Disk Administrator (Windows NT 3.5.1), ... Khi sử dụng các tool này, vì không "hiểu" GPT nó sẽ xem rằng đây là một ổ đĩa chưa phân vùng, tuy vậy với sự tồn tại của Protective MBR, nó sẽ đánh lừa các tool này rằng ổ đĩa có một phân vùng duy nhất.
Nói như vậy thì GPT không có nhược điểm? Dĩ nhiên là có. Tuy nhiên nói nhược điểm thì hơi quá, chính xác là sự tương thích. Nghĩa là một điểm trừ nhỏ của GPT là nó quá mới ở thời điểm hiện tại nên gây ra khá nhiều phiền toái cho người dùng. Không phải bạn muốn chuyển từ MBR qua GPT để sử dụng để giải quyết được nhược điểm của MBR là mọi chuyện thuận lợi ngay, ngược lại có thể làm nảy sinh một số rắc rối khác khi mà không phải tất cả máy tính đều hỗ trợ khởi động hệ điều hành từ ổ cứng GPT, hoặc có thể hỗ trợ nhưng không hoàn hảo.
Ngoài sự phân định rạch ròi MBR và GPT, theo mình được biết nhưng chưa có điều kiện tìm hiểu vì vượt ngoài khả năng máy móc thì có một kiểu bảng phân vùng "MBR lai", hay thuật ngữ chính xác của nó là "Hybrid MBR". Nghĩa là khi sử dụng kiểu "MBR lai" bạn sẽ có 3 phân vùng primary và phân vùng còn lại mang cấu trúc GPT. Do đó, với kiểu phân vùng này, bạn vẫn có thể sử dụng để cài đặt các Legacy OS (ví dụ Windows XP, Windows 7 32bit ...) nhưng vẫn có thể cài đặt cả MAC OS. Với những bạn nào là dân hackintosh chính hiệu thì có thể đã biết về cái này. Với MAC OS, công cụ để hỗ trợ các bạn có được một ổ đĩa "MBR lai" là Boot Camp. Với Windows và Linux cũng có một công cụ nhỏ, tuy nhiên vì mình điều kiện máy móc không cho phép nên mình không thể test được mảng này do đó mình không đưa tên công cụ này ra ở đây, tránh việc gây ra những hậu quả không mong muốn khi các bạn vọc vạch.
Trở lại với nhược điểm của MBR cũng như sự tương thích của GPT trong thời điểm hiện tại, chắc chắn sẽ có những trường hợp: có những bạn muốn vọc vạch chuyển từ MBR qua GPT để có được nhiều phân vùng primary, có những bạn mua máy tính mới với hệ điều hành cài đặt sẵn (chẳng hạn Windows 8.1) lại muốn trở về hệ điều hành XP hay Win7 để chơi game được tương thích hơn lúc đó có nhu cầu chuyển từ GPT qua MBR. Nếu bạn là dân chơi game cần sự ổn định hoặc là một vọc sỹ hay ngứa ngáy chân tay (giống mình) thì bạn cần chú ý đến một vài điểm trước khi tiến hành chuyển đổi MBR qua lại GPT.
- MBR chỉ hỗ trợ tối đa 4 phân vùng primary trong khi nếu ổ cứng của bạn đang sử dụng là GPT, như mình đã nói ở trên, GPT thì phân vùng luôn là primary. Thông thường với các Windows cài đặt trên ổ cứng GPT đã có ít nhất 3 phân vùng: phân vùng EFI (từ thời điểm này trở đi mình gọi tắt là ESP), phân vùng MSR, phân vùng cài đặt Windows (thường là ổ C) và thậm chí với 1 số máy Windows bản quyền còn có cả phân vùng Recovery. Nói như vậy thì khi chuyển từ GPT qua MBR, bạn cần tiến hành xóa bớt các phân vùng để đảm bảo không quá giới hạn phân vùng primary mà MBR quy định. Còn một vấn đề khác mà mình được biết liên quan đến "dư âm" của việc chuyển từ ổ cứng GPT sang MBR. Với một số máy tính bán ra với Windows cài đặt sẵn trên ổ cứng GPT người dùng lại có nhu cầu trở về hệ điều hành thấp hơn nhưng lại không hỗ trợ GPT buộc họ chuyển sang MBR. Vấn đề là việc chuyển về MBR có vẻ như vô cùng đơn giản bằng các công cụ chẳng hạn diskpart hay một công cụ quản lý phân vùng thứ ba nhưng sự thật một số trường hợp vì lý do nào đó mà ổ cứng đó lại không hoàn toàn được chuyển sang MBR. Nói một cách thiếu "tính khoa học" nhưng dễ hiểu là trên ổ cứng của bạn còn "sót" lại kiểu GPT. Có thể bạn đang hoài nghi về điều mình nói, mà chính bản thân mình cũng chưa có dịp test và gặp phải nhưng từ thói quen hay tham gia bình luận ở trên Askubuntu.com, mình đã gặp không ít câu hỏi liên quan đến việc khi cài đặt Ubuntu song song Windows. Cụ thể là người dùng Windows đã chia sẵn phân vùng cho việc cài đặt Ubuntu nhưng khi khởi động vào tiến trình cài đặt Ubuntu, đến bước chọn phân vùng ổ đĩa để cài đặt, thay vì hiển thị từng phân vùng mà người đã chia sẵn trên Windows thì nó chỉ hiện một "khối".
- GPT hỗ trợ đến 128 phân vùng primary, vì vậy sẽ không cần phải lo lắng về số lượng phân vùng nếu bạn chuyển từ MBR qua GPT. Tuy nhiên vẫn tồn tại vấn đề bạn cần quan tâm là bạn sử dụng GPT để làm gì và dung lượng ổ cứng bao nhiêu. Nếu chứa dữ liệu thì bạn đã có quyền hết lo lắng. Nếu dung lượng ổ cứng dưới 2 TiB thì bạn đã có quyền hết lo lắng. Tuy nhiên nếu để cài đặt hệ điều hành hoặc bạn đang có một ổ cứng dung lượng trên 2 TiB thì bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định
Phần I: Một số khái niệm cơ bản về multiboot.
A. Disk/Partition - MBR/GPT (Paritition Table type) - BIOS/UEFI (Firmware type) - FATxx/NTFS (Filesystem type)
1. Disk/Partition
Ổ đĩa (Disk) khác với phân vùng (Partition hoặc Volume). Phân vùng là một vùng của ổ đĩa đã được format theo một định dạng nào đó. Một ổ đĩa có thể có một hoặc nhiều phân vùng. Một máy tính có thể có nhiều ổ đĩa.
Phân vùng lại có thể là primary hoặc logical. Chúng chỉ khác nhau ở việc có thể dùng để khởi động hệ điều hành hay không. Phân vùng primary có thể dùng để khởi động hệ điều hành, logical thì không thể dùng để khởi động hệ điều hành. Các bạn chú ý là "khởi động hệ điều hành" chứ không phải là "cài đặt hệ điều hành".
Một khái niệm khác là phân vùng mở rộng. Phân vùng mở rộng thực chất là một kiểu phân vùng đặc biệt, giống như một chiếc xe tải có thể dùng để chứa các phân vùng logical. Nó giúp giải quyết được việc chỉ có tối đa 4 phân vùng primary trên ổ đĩa MBR. (Các bạn xem phần dưới). Một ổ đĩa có một và chỉ một phân vùng mở rộng.
Nói đến phân vùng lại nhắc đến một vấn đề khá quan trọng trong multiboot đó là dung lượng phân vùng. Với một số BIOS (thường là trước kia nhưng có thể bây giờ vẫn tồn tại) giới hạn dung lượng phân vùng USB Boot (HDD Box) là 128GiB. Vì vậy với những ai là kỹ thuật viên hoặc các bạn vọc sỹ sử dụng HDD Box hoặc USB Boot nên chia các phân vùng với dung lượng dưới 128GiB
2. MBR và GPT
Partition Table type: Kiểu bảng phân vùng.
MBR (Master Boot Record) là 512bytes sector đầu tiên của một ổ đĩa. Trong 512 bytes sector này có 64 bytes chứa thông tin về bảng phân vùng. Và mỗi 16 bytes sử dụng cho một phân vùng, vì vậy MBR giới hạn 4 phân vùng primary hoặc 3 phân vùng primary và 1 phân vùng mở rộng. Mỗi 16 bytes sử dụng cho một phân vùng lại chứa các thông tin như: cờ active, filesystems (FATxx/NTFS ...), vị trí bắt đầu, kết thúc của phân vùng, dung lượng phân vùng. Ngoài ra kiểu bảng phân vùng MBR cũng giới hạn dung lượng của ổ đĩa là 2 TiB (giả sử 512 bytes/sector) và vì vậy kéo theo giới hạn dung lượng phân vùng là 2 TiB, là một nhược điểm lớn với nhiều người dùng trong thời buổi công nghệ bây giờ.
GPT (Guid Partition Table) ra đời thay thế cho MBR với nhiều ưu điểm vượt trội. Ưu điểm dễ thấy nhất là trong khi MBR bị giới hạn 2 TiB dung lượng phân vùng và giới hạn 4 phân vùng primary. Với bảng phân vùng kiểu GPT, tất cả các phân vùng mà bạn tạo ra đều sẽ là phân vùng primary, và có thể có đến tối đa 128 phân vùng primary. Đồng thời dung lượng ổ đĩa có thể lên đến 8 ZiB (giả sử 512 bytes/sector). Ngoài hai ưu điểm trên GPT còn có một số ưu điểm khác như có một chứa thông tin sao lưu bảng phân vùng ở cuối ổ đĩa để có thể khôi phục lại và có mã checksum để có thể xác định được bảng phân vùng bị lỗi hay không. Ngoài ra GPT sử dụng GUID (16 bytes để định kiểu phân vùng giúp tránh được việc trùng lặp ID phân vùng).
Cần chú ý một điều nữa là GPT vẫn tồn tại MBR ở sector đầu tiên của ổ đĩa, gọi là Protective MBR. Lý do cho sự tồn tại Protective MBR là tính tương thích với các công cụ ổ đĩa cũ không có khả năng "hiểu" GPT như Fdisk (MS DOS) và Disk Administrator (Windows NT 3.5.1), ... Khi sử dụng các tool này, vì không "hiểu" GPT nó sẽ xem rằng đây là một ổ đĩa chưa phân vùng, tuy vậy với sự tồn tại của Protective MBR, nó sẽ đánh lừa các tool này rằng ổ đĩa có một phân vùng duy nhất.
Nói như vậy thì GPT không có nhược điểm? Dĩ nhiên là có. Tuy nhiên nói nhược điểm thì hơi quá, chính xác là sự tương thích. Nghĩa là một điểm trừ nhỏ của GPT là nó quá mới ở thời điểm hiện tại nên gây ra khá nhiều phiền toái cho người dùng. Không phải bạn muốn chuyển từ MBR qua GPT để sử dụng để giải quyết được nhược điểm của MBR là mọi chuyện thuận lợi ngay, ngược lại có thể làm nảy sinh một số rắc rối khác khi mà không phải tất cả máy tính đều hỗ trợ khởi động hệ điều hành từ ổ cứng GPT, hoặc có thể hỗ trợ nhưng không hoàn hảo.
Ngoài sự phân định rạch ròi MBR và GPT, theo mình được biết nhưng chưa có điều kiện tìm hiểu vì vượt ngoài khả năng máy móc thì có một kiểu bảng phân vùng "MBR lai", hay thuật ngữ chính xác của nó là "Hybrid MBR". Nghĩa là khi sử dụng kiểu "MBR lai" bạn sẽ có 3 phân vùng primary và phân vùng còn lại mang cấu trúc GPT. Do đó, với kiểu phân vùng này, bạn vẫn có thể sử dụng để cài đặt các Legacy OS (ví dụ Windows XP, Windows 7 32bit ...) nhưng vẫn có thể cài đặt cả MAC OS. Với những bạn nào là dân hackintosh chính hiệu thì có thể đã biết về cái này. Với MAC OS, công cụ để hỗ trợ các bạn có được một ổ đĩa "MBR lai" là Boot Camp. Với Windows và Linux cũng có một công cụ nhỏ, tuy nhiên vì mình điều kiện máy móc không cho phép nên mình không thể test được mảng này do đó mình không đưa tên công cụ này ra ở đây, tránh việc gây ra những hậu quả không mong muốn khi các bạn vọc vạch.
Trở lại với nhược điểm của MBR cũng như sự tương thích của GPT trong thời điểm hiện tại, chắc chắn sẽ có những trường hợp: có những bạn muốn vọc vạch chuyển từ MBR qua GPT để có được nhiều phân vùng primary, có những bạn mua máy tính mới với hệ điều hành cài đặt sẵn (chẳng hạn Windows 8.1) lại muốn trở về hệ điều hành XP hay Win7 để chơi game được tương thích hơn lúc đó có nhu cầu chuyển từ GPT qua MBR. Nếu bạn là dân chơi game cần sự ổn định hoặc là một vọc sỹ hay ngứa ngáy chân tay (giống mình) thì bạn cần chú ý đến một vài điểm trước khi tiến hành chuyển đổi MBR qua lại GPT.
- MBR chỉ hỗ trợ tối đa 4 phân vùng primary trong khi nếu ổ cứng của bạn đang sử dụng là GPT, như mình đã nói ở trên, GPT thì phân vùng luôn là primary. Thông thường với các Windows cài đặt trên ổ cứng GPT đã có ít nhất 3 phân vùng: phân vùng EFI (từ thời điểm này trở đi mình gọi tắt là ESP), phân vùng MSR, phân vùng cài đặt Windows (thường là ổ C) và thậm chí với 1 số máy Windows bản quyền còn có cả phân vùng Recovery. Nói như vậy thì khi chuyển từ GPT qua MBR, bạn cần tiến hành xóa bớt các phân vùng để đảm bảo không quá giới hạn phân vùng primary mà MBR quy định. Còn một vấn đề khác mà mình được biết liên quan đến "dư âm" của việc chuyển từ ổ cứng GPT sang MBR. Với một số máy tính bán ra với Windows cài đặt sẵn trên ổ cứng GPT người dùng lại có nhu cầu trở về hệ điều hành thấp hơn nhưng lại không hỗ trợ GPT buộc họ chuyển sang MBR. Vấn đề là việc chuyển về MBR có vẻ như vô cùng đơn giản bằng các công cụ chẳng hạn diskpart hay một công cụ quản lý phân vùng thứ ba nhưng sự thật một số trường hợp vì lý do nào đó mà ổ cứng đó lại không hoàn toàn được chuyển sang MBR. Nói một cách thiếu "tính khoa học" nhưng dễ hiểu là trên ổ cứng của bạn còn "sót" lại kiểu GPT. Có thể bạn đang hoài nghi về điều mình nói, mà chính bản thân mình cũng chưa có dịp test và gặp phải nhưng từ thói quen hay tham gia bình luận ở trên Askubuntu.com, mình đã gặp không ít câu hỏi liên quan đến việc khi cài đặt Ubuntu song song Windows. Cụ thể là người dùng Windows đã chia sẵn phân vùng cho việc cài đặt Ubuntu nhưng khi khởi động vào tiến trình cài đặt Ubuntu, đến bước chọn phân vùng ổ đĩa để cài đặt, thay vì hiển thị từng phân vùng mà người đã chia sẵn trên Windows thì nó chỉ hiện một "khối".
- GPT hỗ trợ đến 128 phân vùng primary, vì vậy sẽ không cần phải lo lắng về số lượng phân vùng nếu bạn chuyển từ MBR qua GPT. Tuy nhiên vẫn tồn tại vấn đề bạn cần quan tâm là bạn sử dụng GPT để làm gì và dung lượng ổ cứng bao nhiêu. Nếu chứa dữ liệu thì bạn đã có quyền hết lo lắng. Nếu dung lượng ổ cứng dưới 2 TiB thì bạn đã có quyền hết lo lắng. Tuy nhiên nếu để cài đặt hệ điều hành hoặc bạn đang có một ổ cứng dung lượng trên 2 TiB thì bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định
Chú ý: Với phạm vi của topic, mình không hướng dẫn chi tiết cách thức chuyển đổi MBR GPT ở đây. Forum đã có một bài viết chi tiết về cách chuyển đổi để các bạn tham khảo. Nếu còn có vấn đề gì thì các bạn hỏi ở bài viết đó hoặc lập topic mới để được trợ giúp.
3. BIOS và UEFI
Trước khi đi vào chi tiết BIOS và UEFI, mình xin nhắc một điều về cách gọi mà chúng ta (thường là các thành viên ở các forum Việt Nam) hay nhầm lẫn.
BIOS và UEFI là hai loại firmware. Chúng hoàn toàn khác nhau. Các bạn không thể mua đâu ra một máy tính với "BIOS UEFI" và vì vậy không thể nói cụm từ "BIOS UEFI".
Chính bởi sự nhầm lẫn trên nó lại kéo theo nhầm lẫn khác. Đó là chúng ta (kể cả mình trong một số bình luận tắt) vẫn thường hay nói vào "cài đặt BIOS". Thực ra chính xác phải là "Firmware Setup Utility".
Vậy thì tại sao chúng ta nhầm lẫn như vậy:
- Phải thú nhận lý do chủ yếu nhất là chúng ta không biết. Bởi vì không biết nên chúng ta mới sai và cũng vì không biết nên nếu gặp được một bình luận của ai đó, chúng ta cũng đồng tình và gọi theo cách nói của họ luôn mà không hề biết rằng đó là sai. Nhưng nghiêm trọng hơn là sau khi chúng ta tiếp thu một khái niệm sai lầm rồi lại tiếp tục đi bình luận khắp nơi khiến cho những người khác tiếp thu sai lầm.
- Lý do thứ hai là chúng ta biết nhưng tự "xuề xòa" trong cách gọi. Lý do cho sự "xuề xòa" đến từ nhiều phía.
Một phần vì những câu từ đó "tuy đúng nhưng lại dài dòng" trong khi bạn là một người quen nói vắn tắt. (chẳng hạn nói nhanh là vào "cài đặt BIOS" tuy với máy UEFI rõ ràng là sai nhưng bạn có cảm giác nó gọn hơn là nói vào "trình cài đặt firmware").
Một phần vì trong một đám đông ai cũng giống nhau, tự bạn lại có một cách nói khác biệt có thể khiến người khác không hiểu. Cũng với ví dụ trên, mình chắc rằng nếu nói vào "trình cài đặt firmware" khi bình luận giúp đỡ vướng mắc cho một ai đó có thể khiến đối phương càng rối hơn vì cách gọi khá mới mẻ này.
Một phần vì tâm lý nói ra sợ bị ném đá, sợ bị phản pháo. Trường hợp này không ít người đã gặp (trong nhiều trường hợp chứ không nhất thiết là ở mảng multiboot này). Thường người Việt Nam chúng ta (không phải tất cả), khi "được góp ý" lại chuyển sang cảm giác rằng đang "bị xỉa xói" và rồi tỏ ra khó chịu. Không ít lần mình đã gặp những bình luận phản pháo lại kiểu "nói sao cho dễ hiểu là được, bạn đừng cố tỏ ra hiểu biết ở đây" và đáng bàn là kiểu bình luận phản pháo này lại nhận được không ít "cảm ơn". Chính chúng ta đang tự bao che cho sai lầm và rồi khi bạn sợ không dám nói ra thì bạn cũng đang vô tình giúp "sai lầm tiếp tục được nhân giống".
Quay trở lại với BIOS và UEFI.
BIOS là loại firmware cũ với nhiều bạn chế:
-
BIOS và UEFI là hai loại firmware. Chúng hoàn toàn khác nhau. Các bạn không thể mua đâu ra một máy tính với "BIOS UEFI" và vì vậy không thể nói cụm từ "BIOS UEFI".
Chính bởi sự nhầm lẫn trên nó lại kéo theo nhầm lẫn khác. Đó là chúng ta (kể cả mình trong một số bình luận tắt) vẫn thường hay nói vào "cài đặt BIOS". Thực ra chính xác phải là "Firmware Setup Utility".
Vậy thì tại sao chúng ta nhầm lẫn như vậy:
- Phải thú nhận lý do chủ yếu nhất là chúng ta không biết. Bởi vì không biết nên chúng ta mới sai và cũng vì không biết nên nếu gặp được một bình luận của ai đó, chúng ta cũng đồng tình và gọi theo cách nói của họ luôn mà không hề biết rằng đó là sai. Nhưng nghiêm trọng hơn là sau khi chúng ta tiếp thu một khái niệm sai lầm rồi lại tiếp tục đi bình luận khắp nơi khiến cho những người khác tiếp thu sai lầm.
- Lý do thứ hai là chúng ta biết nhưng tự "xuề xòa" trong cách gọi. Lý do cho sự "xuề xòa" đến từ nhiều phía.
Một phần vì những câu từ đó "tuy đúng nhưng lại dài dòng" trong khi bạn là một người quen nói vắn tắt. (chẳng hạn nói nhanh là vào "cài đặt BIOS" tuy với máy UEFI rõ ràng là sai nhưng bạn có cảm giác nó gọn hơn là nói vào "trình cài đặt firmware").
Một phần vì trong một đám đông ai cũng giống nhau, tự bạn lại có một cách nói khác biệt có thể khiến người khác không hiểu. Cũng với ví dụ trên, mình chắc rằng nếu nói vào "trình cài đặt firmware" khi bình luận giúp đỡ vướng mắc cho một ai đó có thể khiến đối phương càng rối hơn vì cách gọi khá mới mẻ này.
Một phần vì tâm lý nói ra sợ bị ném đá, sợ bị phản pháo. Trường hợp này không ít người đã gặp (trong nhiều trường hợp chứ không nhất thiết là ở mảng multiboot này). Thường người Việt Nam chúng ta (không phải tất cả), khi "được góp ý" lại chuyển sang cảm giác rằng đang "bị xỉa xói" và rồi tỏ ra khó chịu. Không ít lần mình đã gặp những bình luận phản pháo lại kiểu "nói sao cho dễ hiểu là được, bạn đừng cố tỏ ra hiểu biết ở đây" và đáng bàn là kiểu bình luận phản pháo này lại nhận được không ít "cảm ơn". Chính chúng ta đang tự bao che cho sai lầm và rồi khi bạn sợ không dám nói ra thì bạn cũng đang vô tình giúp "sai lầm tiếp tục được nhân giống".
Quay trở lại với BIOS và UEFI.
BIOS là loại firmware cũ với nhiều bạn chế:
-
